Globalne działania proekologiczne od wielu lat podejmowane są w różnych dziedzinach gospodarczych i społecznych – w tym poprzez edukację
ekologiczną.IV LO w Słupsku problem nasilania się efektu cieplarnianego zaistniał dzięki międzynarodowej współpracy z kilkoma szkołami europejskimi – Szwecji,
Holandii, Rumunii i Włoch w ramach projektu Unii Europejskiej Comenius Project Sustainable Energy (Energia odnawialna). Na jego podstawie został napisany
współautorski program: ,,Edukacja ekologiczna – energia odnawialna”, będący korelacją treści nauczania z zakresu fizyki, chemii, biologii i geografii a nawet sztuki.
Synteza treści była potrzebna do poznania procesów chemicznych, biologicznych i zjawisk fizycznych biorących
udział w zamianie energii słonecznej na energię aktywną biologicznie oraz niezbędna w odpowiedzi na pytania: skąd pochodzi energia ?, Jakie są
konsekwencje jej zużycia?, Czy grozi nam kryzys energetyczny?, Co rządy poszczególnych krajów robią, by przeciwdziałać nasilaniu się efektu
cieplarnianego oraz niwelować jego skutki? W celu uświadomienia ogromu zapotrzebowania na energię w aspekcie ograniczalności zasobów kopalnych i ochrony środowiska,
uczniowie dokonali pomiaru ilości energii elektrycznej zużywanej w gospodarstwach domowych w
różnych krajach. Poprzez badanie nabyli umiejętności empirycznego dochodzenia do wiedzy: od obserwacji i pomiaru, poprzez przedstawienie
danych w postaci tabeli, wykresów, do wniosków nt. racjonalnego oszczędzania energii. W pracy z nimi zastosowano również artystyczne formy przekazu,
za pomocą których mogli wyrazić ekspresję i merytoryczne treści dotyczące kryzysu energetycznego i odnawialnych źródeł
energii.
Tu należy podkreślić zależność między zużyciem energii a nasilającym się
efektem cieplarnianym. Im więcej energii zużywamy, tym więcej musimy jej dostarczyć na rynek. Produkcja energii elektrycznej w Polsce oparta jest
głównie na spalaniu węgla, w wyniku czego powstaje dwutlenek węgla – gaz, który w 50% odpowiada za nasilanie się efektu szklarniowego. Emisja CO
w kraju nad Wisłą stanowi rocznie 5,5% globalnej emisji i niechlubnie lokuje nas w czołówce państw europejskich. Dlatego jako państwo członkowskie Unii
Europejskiej jesteśmy zobowiązani do podniesienia udziału energii odnawialnej do 7,5% (a w 2010 r. do 12% wg Białej Księgi Komisji
Europejskiej). Powyższa konieczność sięgania po zieloną energię uzasadnia trafność tematyki
edukacji ekologicznej, która jest realizowana w naszym liceum.
Ważnym elementem współpracy
są spotkania uczniów w krajach biorących udział w projekcie. Pierwsza wspólna praca nad produktami końcowymi miała miejsce w Szwecji. Tam młodzież
opracowała kalendarz promujący energię odnawialną, plakat zachęcający do racjonalnego oszczędzania energii oraz broszurę zawierającą zestawienie
statystycznych opracowań pomiarów zużycia energii w poszczególnych krajach. Efektem pracy uczniów był także pokaz multimedialny stanowiący pomoc
dydaktyczną w edukacji ekologicznej.Pobyt po drugiej stronie Bałtyku wypełniony był konferencjami oraz wycieczkami
dydaktycznymi. Zwiedziliśmy wówczas elektrociepłownię wykorzystującą biomasę z okolicznych lasów, poznaliśmy budowę i zasadę działania elektrowni
jądrowej, sposób zabezpieczania zużytych prętów paliwowych oraz inne działania proekologiczne podejmowane w Szwecji. Nie zabrakło również
przedsięwzięć kulturalnych ukazujących specyfikę każdego kraju oraz możliwości poznania codziennego życia szwedzkich rodzin.
Podobny charakter miało spotkanie uczniów i nauczycieli ze Szwecji, Holandii, Włoch i Rumunii, które odbyło się w kwietniu 2009 r. w Słupsku.
Nauczyciele poznawali europejski standard hotelu i restauracji Portos, młodzież zaś - polską gościnność rodziców i uczniów IV LO. W pracy nad
projektem uczniowie zredagowali słownik zawierający terminologię z zakresu kryzysu energetycznego oraz efektu cieplarnianego w sześciu językach
(angielskim, holenderskim, polskim, rumuńskim, szwedzkim oraz włoskim), opracowali album ze zdjęciami skutków efektu cieplarnianego oraz pokazy
multimedialne zawierające dysproporcje między popytem a podażą energii na europejskim rynku. Aby promować stosowalność odnawialnych źródeł energii
zaprezentowano modele różnego typu elektrowni, ukazując ich pozytywny lub negatywny wpływ na środowisko.
Codzienność zawierała także walory ekologiczno - turystyczne naszego regionu. Goście
zwiedzili Oczyszczalnię Ścieków w Słupsku, ciepłownię ,,Syndkraft”, poznali urok piaszczystych plaż i ruchomych wydm Słowińskiego Parku Narodowego oraz
architektoniczne walory Słupska i Gdańska.
W ostatnim roku współpracy młodzież i nauczyciele spotkali się w w rumuńskim
miasteczku Moreni. Tam młodzi Europejczycy debatowali na temat strategii poszczególnych rządów, które dotyczą wykorzystywania odnawialnych źródeł
energii oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych. Ich zadaniem była budowa wiatraka, nagranie spotu reklamowego promującego zieloną energię,
zredagowanie listu do przedstawicieli rządu oraz poznanie uwarunkowań historycznych, gospodarczych i ekonomicznych kolejnego europejskiego kraju.
Wraz z
zakończeniem realizacji celów i zadań projektu ,,Energia odnawialna”, pracujemy nad treścią nowego formularza aplikacyjnego, który – za zgodą
międzynarodowej agencji - rozpocznie kolejną współpracę europejskich szkół. W listopadzie 2008 r. podczas roboczego spotkania nauczycieli w Holandii,
nasza szkoła została koordynatorem projektu „Nie zaśmiecaj naszej planety” a jego tematyka dotyczyć będzie zarządzania odpadami. ,,Ziemia nie jest własnością człowieka. To człowiek jest
własnością Ziemi”- te słowa wypowiedziane prawie 100 lat temu przez Indianina ukazują korelację między istotą ludzką a środowiskiem, w którym
ona żyje. Ludzkość potrzebuje zasobów naturalnych, więc musi renegocjować swoją umowę z przyrodą.Nasza planeta szybko zmienia się w wysypisko śmieci. Na
wodach północnego Pacyfiku unosi się ok. 100 mln ton plastiku. Coraz więcej
tego tworzywa można spotkać zamiast piasku na dziewiczych dotąd plażach wszystkich oceanów. Ćwierć wieku temu statystyczny Polak zużywał 4 kg
plastiku rocznie, obecnie – około 20 kg. Nowoczesne technologie dostarczają produktów, które czynią nasze życie wygodniejszym ale one starzeją się już
następnego dnia. Lista odpadów XXI wieku staje się coraz dłuższa, dlatego wymaga racjonalnego zarządzania nimi. To my decydujemy, czy zużyte towary
nie trafią na wysypiska lub do przydrożnych rowów i zamienią się w źródła wielu toksycznych związków. Każdy z nas ma wpływ na ilość groźnych
substancji, które zatruwają środowisko i zagrażają naszemu zdrowiu. W obliczu ekologicznych zagrożeń chcemy promować postawę
odpowiedzialną za obecny i przyszły stan naszej planety, uświadamiając
młodemu pokoleniu to, jak wielkim staliśmy się dla Ziemi ciężarem: w ciągu
30 lat zużyliśmy 30% jej zasobów, skaziliśmy atmosferę gazami cieplarnianymi, glebę - metalami ciężkimi, radioaktywnymi odpadami,
pestycydami oraz innymi produktami przemysłu chemicznego, zanieczyściliśmy
akweny wodne, zmniejszyliśmy stopień zalesienia jej obszarów.
Adresy szkół współpracujących w projekcie:
SZWECJA
Teknikum in Växjö
Gamla Norrv.
S-352 43 Växjö
POLSKA
IV
Liceum Ogólnokształcące w Słupsku – Polska
ul. Grottgera 13
76 – 200 Słupsk
HOLANDIA
Oostvaarders College
Boekenweg Almere Buiten
WŁOCHY
Instituto Statale Instruzione
Classica Federico FrezziViale
Marconi 12
06034 Foligno
RUMUNIA
Grupul
Scolar Industrial Petrol Moreni
– Rumunia BD.22
Decembrie 1989,
No.40 135300 Moreni
Cele projektu:
1.Podnieść świadomość uczniów na temat zużycia energii i wpływu, jaki ono ma na życie na Ziemi.
2.Zmiana wzorców zużycia energii u uczniów
biorących udział w programie i propagowanie nowej świadomości w zakresie oszczędzania energii w środowiskuw lokalnym
3.Wzbogacenie wiedzy na temat źródeł energii odnawialnej w celu promowania jej w naszym regionie.
4.Podwyższanie uczniowskich i nauczycielskich umiejętności komunikowania się w języku angielskim
5.Rozwijanie umiejętności stosowania najnowocześniejszych technik informacyjno- komunikacyjnych.
6.Zapobieganie ksenofobii (poznawanie różnych kultur narodowych) , promowanie równych szans kobiet i mężczyzn
7.Planowanie i podejmowanie pracy zespołowej.
Działania:
Pierwszy rok – Poziom indywidualny.
Skutki mojego zużycia energii. Wszyscy uczniowie zaangażowani w
projekt będą dokonywać pomiaru tygodniowego zużycia energii pobieranej przez urządzenia gospodarstwa domowego w ich mieszkaniach. Rezultaty będą
przedmiotem badań statystycznych w skali narodowej i międzynarodowej. Uczniowie dokonają badań by stwierdzić na jak długo wystarczy energii z
tradycyjnych źródeł w krajach o wzrastającym poziomie gospodarki.
Drugi rok – Różne kraje – różne potrzeby.
We wszystkich szkołach biorących
udział w projekcie nauczyciele będą nauczać o geografii, gospodarce, demografii oraz możliwościach jakie poszczególne kraje posiadają jeśli
chodzi o źródła energii. Planuje się także uświadamianie uczniów w zakresie równowagi pomiędzy zasobami energii a stopniem jej zużycia. Uczniowie będą
badać efekty nagłego ochłodzenia planety będącego skutkiem efektu cieplarnianego. (zakłócenia ze strony prądu zatokowego) Uczniowie dokonają
odniesienia do filmu „Pojutrze”.
Trzeci rok – Co rządy poszczególnych krajów robią by zapobiec „ostatecznej katastrofie”
Nauczyciele będą nauczać o
alternatywnych źródłach energii, uczniowie natomiast dokonają badań w zakresie długoterminowych strategii rządu dotyczących energii odnawialnej
oraz jak każdy rząd wspiera program „Agenda 21”.